Lees- en werkwijzer

Bij het maken van deze cursus kozen we voor een bepaalde indeling van informatie en een specifieke volgorde waarin je die informatie tot je neemt en verwerkt. Wij raden je aan om eerst de onderstaande lees- en werkwijzer te lezen voordat je aan de slag gaat met het cursusmateriaal.

1 Modules die bijdragen aan orde

Deze website van Vriendelijk orde houden (VOH) bestaat uit losse modules die elk een bijdrage leveren aan orde. Een of een aantal door jouw gekozen module (s)  voeg je aan jouw lespraktijk toe.

  1. Deze modules zijn ingedeeld vanuit vijf invalshoeken: Vriendelijk, Duidelijk, Lesinhoud, Observeren en ‘Aansturen en bijsturen’.
    Iedere docent is bekend met deze vijf invalshoeken en heeft er ervaring mee opgedaan. Voor wie verbeteringen aan wil brengen in een van de genoemde invalshoeken is deze website bedoeld.
  2. Elke invalshoek is onderverdeeld in een aantal deelgebieden die elk een bijdrage leveren aan betreffende invalshoek

Bekijk hier de Poster van VOH met een overzicht van alle modules.

Succes met het aanbrengen van verbeteringen aan jouw onderwijs!

2. Terminologie Vriendelijk orde houden

Gaandeweg is Vriendelijk orde houden (VOH) gebruik gaan maken van jargon. Sommige termen bedachten wij zelf: Handelingsladder, Tijdrovende opdracht, Spiegelmap, Spiekbrief. Andere zijn bedacht of als eerste genoemd door cursisten: Motivatiecoach, Tip, Tipboek, Verwachtingsmanagement. Weer andere termen zijn ons aangereikt door Gert Biesta: Kwalificatie, Socialisatie en Persoonsvorming.

De pagina ‘Gebruikte termen – Jargon‘ geeft uitleg over deze termen en is direct te bereiken via het menu ‘Over ons’. Als je daarop klikt zie je in het uitklapmenu onderaan de link naar de pagina met onze definities van deze termen.

Het gebruik van de Hoofdletter voor bepaalde termen

  1. Termen die specifiek zijn bedacht voor VOH schrijven wij met een hoofdletter om aan te geven dat VOH hier een betekenis aan geeft die afwijkt van wat je zonder voorkennis zou verwachten: Tip, Tipboek, Spiekbrief, Spiegelmap, Handelingsladder, Tijdrovende opdracht.
  2. Bij deze site schrijven wij consequent de drie domeinen (onderwijsdoelen) van Gert Biesta met een hoofdletter om aan te geven dat Vriendelijk orde houden in de klas aan elk domein een aangepaste formulering geeft: Kwalificatie, Socialisatie en Persoonsvorming.
    Vergelijking eerdere en definitie VOH

4. Starten met een onderdeel van VOH

Elk deelgebied en elke invalshoek van VOH is te beschouwen als een losse module. In een vaste rubriek geven we aan wat het belang van deze module is en hoe je ermee start. Het advies van VOH is om een groep die je voor het eerst ziet vriendelijk te ontvangen (hoe ze zich ook gedragen). Vervolgens bespreek je het kader met de groep. Hoe je daarna verder gaat, hangt af van jouw situatie. Lees meer: Starten met aan- en bijsturen.

Bij Hoe start je met Vriendelijk orde houden lees je wat de invalshoeken voor jou kunnen betekenen zodat je kunt bepalen welke invalshoek voor jou belangrijk is. Kies vervolgens een deelgebied van deze invalshoek  en ga daarmee aan de slag.

Bepaal ook of VOH alleen bedoeld is voor jou of dat je VOH wilt delen met collega’s.

  1.  Orde Makenvijf invalshoeken (modules) van VOH: Vriendelijk, Duidelijk, Lesinhoud, Observeren en ‘Aansturen en bijsturen’. Elke invalshoek bestaat uit een aantal losse modules.
  2. Schoolbreed implementeren behandelt hoe je VOH implementeert op school of bij jouw opleidingsinstituut.

5. Vaste rubrieken per module

  • Samenvatting module (invalshoek of deelgebied) / Affirmatie / Anekdote-Citaat
  • NU-vraag en THUIS-vraag
  • Introductievideo
  • Voorbeelden die horen bij de invalshoek
  • Inleiding
  • Inhoudsopgave
  • Belang van een module + hoe je ermee start
  • Content van de module
  • Bijzonderheden
  • Samenvatting
  • Afbeelding van een lampje met daarbij suggesties die je in je les kunt toepassen.
  • Video
  • Credits

Nieuwe inzichten komen altijd ergens vandaan. Onderaan elke module tref je een kopje ‘Credits’ aan. Daar zie je welke cursist of deskundige een nieuw aspect voor VOH heeft ingebracht.

Als wij een citaat gebruiken geven wij dit aan met een link naar gebruikte literatuur. Daar staan de auteurs op alfabetische volgorde genoemd, met het jaartal waarin hun boek of publicatie is uitgekomen. Soms verwijzen we naar een website of naar een afbeelding.

6. Aanspreekvorm

  1. Elke module begint met een dikgedrukte alinea in de derde persoon meervoud: …..docenten… om aan te geven dat deze module voor alle docenten is bedoeld.
  2. Direct na de eerste alinea volgt een schuingedrukte alinea. Deze alinea staat in de eerste persoon enkelvoud: …..ik…
    De zin is zo geformuleerd dat het lijkt alsof jij aan het woord bent en dat je de invalshoek al toepast. Je kunt je door deze zin voorstellen wat je bereikt als je deze module in jouw stijl van lesgeven opneemt (affirmatie).
  3. Daarna volgt meestal een citaat.
  4. Vervolgens een ‘NU-vraag’, deze dient als nulmeting. Je beschrijft bij deze vraag je huidige manier van werken wat betreft deze module. Interpreteer deze vraag als volgt: “Wat doe ik nu al goed m.b.t deze module?”
  5. Dan een ‘THUIS-vraag’, deze vraag gaat over de veranderingen die je zelf wilt aanbrengen of al hebt aangebracht. Interpreteer deze vraag als volgt: “Welke verbeteringen/aanvullingen breng ik aan bij mijn lessen of bij de school als geheel”.
    Punt 4 en 5, de  nu- en thuis-vragen, zijn bedoeld voor cursisten Lees meer bij ‘Cursistgestuurde cursus’. Dit dit type vragen kun je ook voorleggen aan je leerlingen als zij starten met een leerlinggestuurde manier van werken. Meer informatie hierover bij de invalshoek Lesinhoud.
  6. Daarna gaat de tekst verder in tweede persoon: ……je……
    ‘Je’ vervangt dan zowel ‘docenten als leerkrachten’.

7. Verschillen primair- en voortgezet onderwijs

Er zijn veel overeenkomsten tussen voortgezet- en primair onderwijs maar er zijn ook verschillen. Deze verschillen laten wij zien in twee kolommen: PO en VO.

Veel plezier en succes!

Is deze cursus ook iets voor je collega’s? Ook zij kunnen zich aanmelden via de pagina Deelnemen.

8 Credits

Michel Couzijn – Docentenopleider UvA
Michel raadde VOH aan om boven elke module een nu- en een thuisvraag te plaatsen.