Cursistgestuurde cursus

Bij de invalshoek Lesinhoud van Vriendelijk orde houden (VOH) hoort een pleidooi voor leerlinggestuurd onderwijs en het stimuleren van  samenwerking. Wie de cursus Vriendelijk orde houden in de klas volgt, gaat op een vergelijkbare manier aan de slag met een cursistgestuurde cursus.

Voorbeelden

Korte vragenlijst over jouw stijl van lesgeven. Jij en twee leerlingen beantwoorden dezelfde vragen. Daarmee is het mogelijk jouw eigen inschatting van jouw manier van lesgeven te vergelijken met die van leerlingen. 1 = niet mee eens 5 = mee eens.

Zoek een coöperatieve leerling uit en een minder coöperatieve leerling om de vragen aan voor te leggen. Als je dit een paar keer hebt gedaan, kun de vragen ook digitaal via b.v. survey monkey door de hele klas laten beantwoorden.

Observatie door docent

Ik praat zacht en verstaanbaar als ik lesgeef

Ik beschouw mijzelf als een vriendelijke docent

Ik geef duidelijk aan wat ik vraag van de leerlingen

Bij mij in de les doen leerling wat ik van hen vraag

Observatie door twee leerlingen

De docent praat zacht en verstaanbaar tijdens het lesgeven

De docent is vriendelijk te n ons.

De docent geeft duidelijk aan wat we moeten doen.

Ik doe wat docent van mij vraagt.

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

1 2 3 4 5

Uitgebreide vragenlijst van VOH waarmee een cursist zichzelf begeleidt

Inleiding cursistgestuurde cursus

De overeenkomst tussen ‘cursistgestuurde cursus’ en ‘leerlinggericht onderwijs’ is dat je als cursist bepaalt wat je wilt leren en daar zelf mee aan de slag gaat. Zowel een cursist tijdens de cursus Vriendelijk orde houden als als leerlingen, kunnen vorm geven aan hun eigen ontwikkeling. Zij bepalen doelen en een strategie om hun doelen te behalen. Zowel de invalshoek Lesinhoud van VOH als een Cursistgestuurde cursus  van VOH zijn vraaggericht.

Tijdens de cursus vraagt de coach van VOH aan een cursist te bepalen over welke invalshoek wij gaan spreken. Dan vraagt de coach hoe tot nu toe met deze invalshoek is omgegaan. Dan bespreken wij alternatieven en bekijken links die behulpzaam kunnen zijn bij het verbeteren van het gekozen aspect. Bij de cursus VOH kiezen cursisten zelf waar ze aan gaan werken, bepalen zij daarbij een doel ter verbetering van hun onderwijspraktijk en gaan hiermee aan de slag.

Inhoud

  1. Cursist stelt een doel en beoordeelt zichzelf
    1.1 Voorbeeld van het kiezen van een module van VOH
    1.2 Zelf een Keuze maken – Aanpak en planning
    1.3 Leerlinggericht onderwijs toepassen in de praktijk
  2. Leerlingen beantwoorden vragen over docent
  3. Coach beantwoord vragen van cursist

1 Cursist stelt een doel en beoordeelt zichzelf

VOH onderscheidt vijf invalshoeken. Als cursist kies je een voor jou relevante invalshoek. Daarmee ga je in een eigen tempo aan het werk. Bij het bestuderen van modules op de site van Vriendelijk orde houden stel je jezelf steeds deze drie vragen:

Hoe ga ik nu met deze module om? In hoeverre beheers ik deze invalshoek al, wat doe ik tot op heden al goed? (“NU” vragen)
Wat wil ik in de toekomst met deze module bereiken?  (“THUIS” vragen). VOH raadt cursisten aan daarbij zoveel mogelijk bronnen te raadplegen en te over de gekozen module te praten met deskundigen.

1.1 Voorbeeld van het kiezen van een module van VOH

Nu volgt een uitwerking van een NU- en een THUISvraag. Een cursist kiest de invalshoek Observeren

Eerst vraagt de coach de cursist te beschrijven waarom een module is gekozen, en hoe hij of de cursist daar nu mee omgaat: NU vraag: Welke lichaamstaal en welk taalgebruik herken ik tot op heden als voorbode van storend gedrag?

Na het bespreken van aanknopingspunten hierbij, stuurt de coach na afloop van de cursus de cursist een aantal linken die voor hem of haar relevant kunnen zijn. Dan beantwoord de cursist thuis deze vraag:

THUIS vraag : Op welk type lichaamstaal en op welk taalgebruik ga ik in de toekomst nog meer letten.

Daarbij raadpleegt de cursist de site en neemt contact op met deskundigen.

1.2 Zelf een keuze maken – Aanpak en planning

Na de cursus selecteer je  bij het door jou gekozen module aanwijzingen uit het cursusmateriaal van Vriendelijk orde houden die aansluiten bij het antwoord dat je gaf op de THUIS vraag.  Gedurende een zelf te bepalen periode werkt je aan het gestelde doel. In die periode pas je consequent je nieuwe plannen toe. Na die periode beantwoordt je de vraag in hoeverre je je doel hebt behaald.

Als je een doel slechts ten dele behaalt, verdient het aanbeveling om bij een volgende module een kleiner en haalbaar doel te stellen. Omgekeerd, als je het doel ruimschoots  bereikt, kun je bij een volgende keuze een ambitieuzer doel stellen. Na een succeservaring ga je verder met de volgende stap en vraag je indien nodig hulp bij de coach van Vriendelijk orde houden of bij collega’s.

Tot een half jaar na de cursus krijgt je begeleiding door een coach van Vriendelijk orde houden. De coach stuurt je een aantal mails met vragen over jouw voortgang. Je kunt de coach per mail vragen sturen. Bij grote verbetering kan de coach een les komen bekijken en kosteloos een diploma overhandigen.

1.3 Leerlinggericht onderwijs toepassen in de praktijk

Zelf aan het werk gaan met leerlinggestuurd onderwijs is een grote stap. Om de overgang enigszins geleidelijk te laten verlopen kun frontale lesgeven afwisselen met zelfstandig werken. Jij bepaalt hoeveel speelruimte je je leerlingen geeft. Hoe meer speelruimte hoe meer kans op intrinsieke motivatie.

Met Leerlinggestuurd onderwijs bied je je leerlingen een vorm van zeggenschap over hun eigen leerproces. Daarvoor is het nodig om een aantal voor de leerlingen interessante onderwerpen aan te bieden waaruit ze kunnen kiezen.

Als je hebt besloten om zelf een dergelijke omgeving te creëren waarbij je leerlingen onderwerpen kiezen en daarmee aan de slag gaan, is het aan te raden om samen te werken met collega’s, studenten en externe partijen. Zo heb je de kans van elkaar te leren. Als je samen met collega’s een leerlinggestuurde omgeving samenstelt, is de kans op succes groter dan wanneer je er alleen voorstaat. Je ziet elkaars expertise en leert daarvan. Door af te spreken wie wat voorbereidt en door elkaars lessen te observeren, kun je het proces gezamenlijk overzien en bijsturen. De samenwerking komt bijvoorbeeld van pas bij het verdelen van de volgende taken:

  • Op internet informatie en opdrachten klaarzetten voor verschillende onderwerpen.
  • Het  voorbereiden van de manier van toetsen van presentaties.
  • Het zoeken van apps waarmee leerlingen de basisstof bij zichzelf kunnen toetsen.
  • Verbeterpunten uit feedback van leerlingen onderling verdelen en verwerken in een volgende cyclus.

Overweeg om eerst op zoek te gaan naar apps waarmee lesstof getoetst kan worden en rond die apps maak je dan lesmateriaal. Wie weet maak je samen met anderen zelf een app.

Hoe meer onderwerpen je voorbereidt voor leerlingen hoe bewerkelijker en onoverzichtelijker dit kan aanvoelen. Start daarom met een beperkt aantal onderwerpen. Breid het aantal onderwerpen in de periodes daarna geleidelijk uit. Je kunt jouw aanbod vraaggestuurd maken door aan je leerlingen te vragen welke onderwerpen zij graag erbij willen hebben.

Overweeg gebruik te maken van programma’s die (een deel van) het werk al voor jou hebben gedaan zoals: Leerlevels of de Khan Academy.

2 Leerlingen beantwoorden vragen over docent

Hierboven staat een voorbeeld van een korte vragenlijst die je je leerlingen kunt voorleggen. Bij Beoordeling vindt je nog meer opties om feedback te krijgen van je leerlingen

3 Coach beantwoord vragen van cursisten

Na de cursus Vriendelijk orde houden krijg je van je coach een half jaar feedback per mail en kun je de online omgeving van VOH blijven gebruiken.