Zelfstudie Vriendelijk Orde Houden in de Klas
Op deze pagina
- Wisselen tussen talen
- Aanspreekvorm
- Verdwalen
- Orde Maken – Vijf invalshoeken
- Verschillen: primair- en voortgezet onderwijs
- Verschillen: preventief en curatief
- Verschillen: Frontaal lesgeven en zelfstandig werken
- Terminologie Vriendelijk Orde Houden
- Producten van Vriendelijk Orde Houden
- Hulpmiddelen VOH
- Vaste rubrieken per module
- Beginnen met VOH – Schoolbreed?
- Credits
Welkom op de zelfstudiepagina van Vriendelijk Orde Houden. Op deze pagina lees je hoe Vriendelijk Orde Houden in de Klas onderwerpen rangschikt en aanbiedt.
Introductie video
Voor meer informatie bekijk hier onze overige introductievideo’s.
Even nutteloos als een mooie bloem die vol kleur is maar geen geur geeft, is het goed gekozen woord van iemand die het niet in praktijk brengt“. Morris (2007)
Je kunt duizend mannen in gevechten overwinnen, toch is de beste overwinnaar hij die zichzelf overwint”. Morris (2007)
Inleiding
Via het tabblad Zelfstudie is al het lesmateriaal van Vriendelijk Orde Houden (VOH) te bereiken. Als je werkt met een computer zie je rechts de lijst van invalshoeken en modules. Werk je op je mobiel, gebruik dan deze link om alle zelfstudiepagina’s te bereiken. Lees eerst deze drie inleidende pagina’s voordat je overgaat tot het bestuderen van de vijf invalshoeken van VOH:
- Hoe word ik een vriendelijke en duidelijke docent? – algemene inleiding op Vriendelijk Orde Houden.
- Stoppen met boos worden – nadelen van boosheid en de voordelen van een vriendelijke en duidelijke opstelling.
- Zelfstudie – uitleg over de opbouw van het lesmateriaal (deze pagina).
Tijdens Cursussen of Teamtrainingen van Vriendelijk Orde Houden reageren docenten op de aanpak van VOH. Hun ervaringen en die van deskundigen verwerken wij op deze site. Zo blijft VOH zich ontwikkelen.
Met deze informatie kan iedereen die werkzaam is in het onderwijs – of dat van plan is – zonder direct contact met ons op te nemen profiteren van ons aanbod. De verschillende onderdelen van VOH kun je stap voor stap toevoegen aan je eigen manier van lesgeven. Wij delen alle informatie gratis en vrijblijvend. Als je ons citeert, graag met bronvermelding. Heb je vragen, neem dan gerust contact met ons op.
1. Wisselen tussen talen
2. Aanspreekvorm
Elke zelfstudiepagina begint:
- Eerst dikgedrukt: derde persoon meervoud (docenten…) Met docenten bedoelt VOH zowel docenten, leerkrachten, klassenassistenten als docenten in opleiding.
- Dan: eerste persoon enkelvoud (ik…) Deze zin is zo geformuleerd dat het lijkt alsof jij aan het woord bent nadat je de inhoud van de invalshoek of module hebt toegepast.
- Dan (schuingedrukt): op de meeste pagina’s een citaat.
- Dan: vraag huidige / toekomstige aanpak. De vraag naar je huidig aanpak dient als nulmeting. Bij vraag naar je toekomstige aanpak beschrijf je wat je je een idee van VOH wilt bereiken. Interpreteer deze vragen als volgt: Wat doe ik nu al goed en welke verbeteringen kan ik aanbrengen bij mijn lessen
- Dan: uitleg in de jij-vorm (Alsof een coach aan jou uitleg geeft over VOH)
3. Verdwalen
Om niet te verdwalen in al deze informatie gebruik je het kruimelspoor bovenaan de pagina dat begint met de tekst ‘U bevindt zich hier’.
4. Orde Maken – Vijf invalshoeken
Vriendelijk Orde Houden verdeelt de informatie over vijf invalshoeken: Vriendelijk, Duidelijk, Lesinhoud, Observeren en ‘Aansturen en Bijsturen’. Elke invalshoek draagt bij aan een goede les.
Afbeelding 1: Gert Biesta
Een positief leerklimaat begint met een vriendelijke houding. In deze afbeelding staat de invalshoek ‘Vriendelijk‘ onderaan. ‘Vriendelijk’ is de basis voor de overige invalshoeken.
5. Verschillen: primair en voortgezet onderwijs
Er zijn zowel overeenkomsten als verschillen tussen voortgezet- en primair onderwijs. Als wij deze verschillen benoemen, tonen wij dat in twee kolommen: links PO en rechts VO.
6. Verschillen: preventief en curatief
De meeste acties binnen Vriendelijk Orde Houden zijn preventief. Ze zijn erop gericht om structuur aan te brengen, rust te bewaren en een positieve leeromgeving te creëren. Alleen de maatregel die VOH introduceert is zo vormgegeven dat deze een curatief effect heeft.
Lees meer over het onderscheid preventief/curatief
7. Verschillen frontaal lesgeven en zelfstandig werken
De onderstaande vier afbeeldingen geven aan wanneer specifiek uitleg volgt over frontaal lesgeven of over zelfstandig werken: Zie ‘Lesinhoud‘.
Zelfstandig werken
8. Terminologie Vriendelijk Orde Houden
In de loop der jaren ontstonden binnen Vriendelijk orde houden (VOH) een aantal onderwijs gerelateerde termen. Op de pagina ‘Gebruikte termen – Jargon‘ geven wij aan wat wij precies met deze termen bedoelen.
9. Producten van Vriendelijk Orde Houden
10. Hulpmiddelen VOH
Vriendelijk Orde Houden adviseert afbeeldingen te gebruiken als hulpmiddel bij je lessen. Deze afbeeldingen brengen structuur aan en geven rust.
- Het ‘Kader‘ aan de muur (Vriendelijk + Duidelijk).
- Een Driehoek waarmee je aangeeft wat je van leerlingen verwacht per werkvorm.
Bij ‘Oefenperiode‘ lees je hoe je deze hulpmiddelen al direct in de eerste les introduceert.
Na de ‘Oefenperiode’ kun je ook ‘Telraam Introduceren‘. Het ‘Telraam‘ gebruik je om het aantal ‘Tips‘ per les te beperken.
Afbeelding: Kader-Driehoek-Telraam
11. Vaste rubrieken
Alle invalshoeken en modules hebben in deze volgorde de volgende rubrieken:
- Inhoudsopgave
- Korte beschrijving invalshoek of module
- Introductievideo
- Aanpak: vragen over je huidige en toekomstige manier van lesgeven.
- Inleiding
- Content
- Valkuil (Wat gebeurt er als je deze invalshoek of module niet gebruikt?)
- Voorbeelden (Algemeen en voor PO/VO)
- Samenvatting
- Lessuggesties (afbeelding van een lampje)
- Credits
11. Beginnen met VOH – Schoolbreed?
Als leerkracht kun je op eigen initiatief – via ‘Zelfstudie’ of door een Cursus te volgen – beginnen met VOH. Op locatie geven wij aan meer docenten Cursus of een Teamtraining.
12. Credits
Michel Couzijn – Docentenopleider UvA
Michel bracht de volgende punten in bij VOH:
- bij elke invalshoek of module vraagt VOH docenten naar hun huidige lespraktijk en hun plannen voor de toekomstige lespraktijk.
- de periode waarin docenten kennis maken met de eerste vijf componenten van ‘Aansturen en Bijsturen’ noemt VOH nu ‘Oefenperiode’.
Rob Braakman – Coach en Advies
De huidige vaste volgorde van de rubrieken is ons geadviseerd door Rob.











