Vriendelijk: inleiding

Vriendelijk is één van de vijf invalshoeken van Vriendelijk orde houden (VOH). In deze inleiding lichten we het belang van vriendelijk lesgeven toe. Docenten geven op een vriendelijke manier les en maken daarmee orde. Zij geven bewust het goede voorbeeld en zijn hierop aanspreekbaar. Zij creëren een goede sfeer door leerlingen elke les de gelegenheid te geven samen te werken. Zo leren ze elkaar steeds beter kennen.

“Ik geef op een vriendelijke manier les en merk dat de meeste leerlingen mijn voorbeeld volgen. Het sociale aspect staat in mijn lessen voorop. Als een leerling de les verstoort, stuur ik gedrag ook weer op een vriendelijk manier aan- of bij. Als iedereen vriendelijk is, voel je je thuis.”

Verwar vriendelijkheid niet met zwakte”. – Rihanna

Vriendelijkheid is niet mijn zwakte, maar juist mijn kracht” – Stephanie Heeren docent Nederlands.

Overzicht van Vriendelijk orde houden

Huidige aanpak:

Hoe vriendelijk ben ik nu?

Toekomstige aanpak:

Hoe vriendelijk wil ik in de toekomst zijn?

Introductievideo

Links in beeld zie je het overzicht van Vriendelijk orde houden.

Vriendelijk orde houden adviseert om zowel vriendelijk als duidelijk les te geven. Ontbreekt duidelijkheid, dan weten de leerlingen niet waar ze aan toe zijn en verlopen je lessen niet zoals je wilt.

Bij deze invalshoek staan het geven van het goede voorbeeld en aandacht voor kennismaken centraal

Vriendelijkheid is nu mijn kracht

Voorbeelden

Testimonials van cursisten

Tekenfilm en informatie over de kern van Vriendelijk orde houden bij de pagina:
Cursus vriendelijk orde houden in de klas

Vijf invalshoeken

Vriendelijkheid is een van de vijf invalshoeken die bijdragen aan een goede orde.

  1. Vriendelijk (deze pagina)
  2. Duidelijk
  3. Lesinhoud
  4. Observeren
  5. Aansturen en bijsturen

Invalshoek Vriendelijk (inleiding)

De eerste invalshoek Vriendelijk en de deelgebieden daarvan zijn te zien als losse modules. Met één of meer modules verzorg je een goede sfeer en daarmee maak je orde.

Deelgebieden

De deelgebieden van de invalshoek Vriendelijk zijn:

1.1 Toon gewenst gedrag

1.2 Aanwijzingen met lichaamstaal

1.3 Reguleer je energie

1.4 Kennismaken

Door aandacht te besteden aan deze deelgebieden krijg je een goede band met je leerlingen en zullen zij minder geneigd zijn om de les te verstoren (preventief).

Het is van groot belang dat je een weloverwogen voorbeeld geeft aan je leerlingen. De eerste drie deelgebieden van invalshoek Vriendelijk (modules) hebben met jouw voorbeeldfunctie te maken. Door op een vriendelijke manier les te geven maak je orde (Toon gewenst gedrag, Aanwijzingen met lichaamstaal en Reguleer je energie).

De vierde module gaat over het belang van kennismaken. Daarbij geef je je leerlingen onderling in verschillende rollen de gelegenheid tot kennismaken. Als onbekendheid verdwijnt, durft iedereen zich kwetsbaar op te stellen. In elke les creëer je momenten waarbij je leerlingen kennis met elkaar maken. Zo zorg je voor een goede sfeer.

Bij dit alles de kanttekening dat vriendelijkheid alleen niet volstaat. VOH raadt aan om vriendelijkheid met duidelijkheid te combineren. Pas dan geef je ongestoord les.

Inhoudsopgave

  1. Belang van vriendelijk
    1.1 Wel vriendelijk
    1.2 Niet vriendelijk
    1.3 Starten met vriendelijk
  2. Samenvatting
  3. Credits

1 Belang van vriendelijk

1.1 Wel vriendelijk

Wij imiteren elkaars gedrag. Maak van die neiging gebruik door je op een vriendelijk manier op te stellen. De meeste leerlingen nemen dan jouw houding over. Slechts een paar leerlingen die niet geloven dat hun docent werkelijk vriendelijk is, zullen de les af en toe verstoren.

De pedagoog Philippe Meirieu geeft aan dat het de plicht is van ouders en docenten om weerstand te bieden tegen impulsen van het kind:

De onderwijzer zal het kind geduldig moeten vergezellen op de weg van het leren uitstellen: hij zal het kind moeten leren om niet impulsief direct op alles te reageren met geweld of frustratie. Hij zal het kind moeten leren de tijd te nemen om zichzelf vragen te stellen, te anticiperen, te reflecteren, zijn impulsen te beheersen en zo zijn wilskracht op te bouwen.” Meirieu (2016)

Als het je lukt om tijdens het ‘weerstand bieden aan impulsen van het kind’ vriendelijk te blijven en om leerlingen die dat nodig hebben daarbij te begeleiden, dan vermindert daardoor het aantal keren dat een leerling jouw les verstoort.

1.2 Niet vriendelijk

Wij imiteren elkaars gedrag. Stel je je onvriendelijk op dan is te verwachten dat je leerlingen ook jouw onvriendelijkheid overnemen en dat ze zich naar jou toe niet vriendelijk gedragen. Het is dan minder eenvoudig om gedrag van leerlingen bij te sturen en er ontstaat een grimmige sfeer. Daar heeft iedereen last van, zowel de leerlingen als jijzelf. Het is zeer vermoeiend om steeds maar boos te zijn. Jouw plezier in lesgeven verdwijnt.

1.3 Starten met vriendelijk

Vriendelijk

Je kunt direct starten met het tonen van een vriendelijke houding. Stel je je vriendelijk op, ook al is de groep onrustig. Als je op hun onrust ook weer met onrust reageert (als je hun onrust letterlijk spiegelt), geef je op dat moment niet het goede voorbeeld. De indruk die jij wekt, bepaalt hoe je lessen daarna verlopen.

Starten met een vriendelijke houding kan op ieder moment en gaat makkelijker als je weet dat je daarmee ook weer vriendelijkheid bij je leerlingen terugziet. Vergeet niet tegelijkertijd duidelijk te zijn. Zonder duidelijk te zijn, ben je al snel té toegeeflijk. Té vriendelijk doet afbreuk aan je les. Vandaar dat je vriendelijk combineert met duidelijk:

+ Duidelijk

Als je voor de eerste keer de aandacht hebt van de groep, bespreek je direct het kader (onderdeel van de invalshoek Duidelijk) waarbij je aangeeft dat jij zelf probeert vriendelijk én duidelijk te zijn. Als dat jou niet lukt, mogen jouw leerlingen je daarop aanspreken. Ook geef je aan dat jij omgekeerd van hen vraagt vriendelijk en duidelijk te zijn. Je laat weten dat je hen hierop aanspreekt als dat niet lukt.

Pas dit is besproken en als iedereen weet dat het de bedoeling is om zowel vriendelijk als duidelijk te zijn, begrijpen je leerlingen dat het noodzakelijk is dat jij een leerling die de les verstoort, aanstuurt en/of bijstuurt.

Aan de slag

Als het kader is vastgesteld en je hebt kennisgemaakt met je leerlingen, ga je aan de slag. Bekijk ook de invalshoeken Duidelijk, Lesinhoud, Observeren en Aansturen en bijsturen.

Wil je dat jouw leerlingen ook buiten jouw lokaal van de invalshoek Vriendelijk profiteren? Zet Vriendelijk orde houden dan schoolbreed in (Implementeren).

2 Samenvatting

Als je zowel vriendelijk als duidelijk bent, geef je ongestoord les.

3 Credits

Peter van der Bosch – Rapper met de artiestennaam Tony Scott Samen met Johan ’t Hart heeft Peter muzieklesgegeven op het PNC en meegewerkt aan 16 projecten op basisscholen en middelbare scholen. Peter was in staat om altijd vriendelijk en rustig te blijven ook al waren de projecten uitdagend. Zijn vriendelijke houding is de grondslag van Vriendelijk orde houden.