Lesinhoud is één van de vijf invalshoeken van Vriendelijk orde houden (VOH) waarmee je orde maakt:

VOH raadt studenten, cursisten en docenten aan om leerlingen zelf beslissingen te laten nemen en plannen te laten maken. Daarna krijgen leerlingen de kans eigen projecten samen vorm te geven. Binnen die projecten komen zowel individuele als sociale capaciteiten aan bod. Bij de uitwerking van eigen projecten vragen leerlingen feedback van de docent, van elkaar en van externe deskundigen. De focus ligt bij deze samenwerking op ‘Samen + Zelfbepaald’. Daarmee vermijdt je de keerzijde van dit streven:  Anders bepaald (De docent bepaalt wat ik moet leren), en Los van elkaar (Hier werkt iedereen los van elkaar voor een cijfer).

Een voorbeeld uit de praktijk

De onderstaande informatie ontving ik in begin 2021 van Dick Bruinzeel, schoolleider van de Scholengemeenschap Jan Arends in Alkmaar:

Onze identiteit, gevormd in het verleden, krijgt een eigentijds antwoord. Ons onderwijs voldoet aan de volgende ‘pijlers’:

  • Onze leerlingen ervaren voldoende autonomie.
  • Er wordt recht gedaan aan en rekening gehouden met verschillen tussen leerlingen.
  • De leerlingen ontvangen tijdig en duidelijke Feedback.
  • De leerlingen ervaren dat het onderwijs, dat de genieten, betekenisvol voor hen is.
  • Dit alles zorgt ervoor dat ze met plezier naar school gaan.

Betekenisvol’ kan van alles betekenen. Voorbeelden bij de scholengemeenschap Jan Arentsz:

Levensechte opdrachten binnen het Technasium, zoals ontwerp een folder voor de kinderen die in behandeling zijn op de afdeling oncologie van VU medisch Centrum, om ze aan het sporten te krijgen. Of ontwerp een WC die uit de urine de medicijnresten filtert.

Of een praktijk die binnen de sectie Nederlands wordt ontwikkeld rond het lezen van boeken wat ‘dialogisch lezen’ wordt genoemd en waarin gezocht wordt naar aansluiting bij de psychologische basisbehoeften (Autonomie, Relatie, Competentie) van Ryan en Deci.

Zo’n 200 leerlingen hebben tien jaar geleden een eigen vereniging opgericht genaamd Inspiration. De projecten die onze Inspiration leerlingen zelf bedenken hebben geresulteerd in een serie informatica lessen 3D printen die door leerlingen aan andere leerlingen worden gegeven, of een schooldag op het strand die door leerlingen zelf georganiseerd wordt, (zo’n 15 projecten per jaar), deelname aan MUN (Model United Nations) of MEP (Model European Parliament), enz. Hun motto: Fail faster:)

Lees ook een interview met Dick Bruinzeel getiteld:

Waarom heeft onderwijsbestuurder Dick Bruinzeel een hekel aan efficiency denken?