Ontdek je talent

Johan ’t Hart,

Dit artikel is gepubliceerd in 2019 en geactualiseerd in 2021

Ieder mens heeft kwaliteiten. Dat kan ervaring en expertise zijn op een bepaald gebied maar het kan ook een onaangeroerd talent zijn.

In mijn ogen is het de taak van een docent om leerlingen de kans te geven hun aanwezige ervaring en expertise verder uit te bouwen. Daarnaast kan een docent leerlingen die nog niet bekend zijn met het vak het vakgebied laten verkennen en hen zo de kans bieden hun talenten te ontdekken en op te laten bloeien.

Als muziekdocent merkte ik dat de eerste leerlingen die van mijn lesaanbod profiteerden al privéles hadden gekregen. In hun kielzog volgden andere leerlingen. Als een aanzienlijk deel van de klas op deze manier constructie aan de slag was gegaan, volgt daarna de rest.

Opsporen van aanwezig talent

Bij open dagen van mijn school traden leerlingen  die al les van mijn hadden gehad op voor leerlingen uit groep 8. Een aantal leerlingen die de open dag bezochten, voelden zich hierdoor uitgedaagd. Tijdens de open dag wilden ook zij hun expertise laten zien. Direct traden ze dan op voor de toevallig aanwezige groep 8 leerlingen.

Na de zomervakantie in de eerste les van klas 1 vroeg ik opnieuw om de beurt aan alle leerlingen of ze iets konden op het gebied van muziek. Zo ja dan vroeg ik ze iets te laten horen. Een aantal leerlingen liet dan voor de klas iets zien.

Uit ervaring wist ik dat een aantal van de leerlingen met ervaring niet direct zouden reageren op mijn vraag. Deze leerlingen kijken liever eerst even de kat uit de boom. De tweede les herhaalde ik daarom de vraag of ze wilden optreden en vaak kwamen ze dan over de brug. Dat waren dan leerlingen die b.v. al een flink aantal jaren privéles hadden. Vervolgens vroeg ik aan de groep leerlingen die iets had laten zien voor de klas of ze wilden optreden bij het Brugklaskamp. Op mijn school was dat altijd twee weken voor de herfstvakantie. Leerlingen die dat durfden waren vaak degenen die vervolgens altijd en bij elke voorstelling wilden optreden tot de zesde klas aan toe.

Voorbereiden verschillende onderwerpen

Vier keer per jaar liet ik alle leerlingen kiezen uit onderwerpen die ik had voorbereid. Een ervaren gitarist kon dan zelf beslissen om door te gaan met gitaar maar kon er ook voor kiezen om iets anders te doen zoals pianospelen. Zo bepaalden de leerlingen in mijn lessen steeds opnieuw waar ze hun aandacht op wilden richten.

Het eerste deel van elke les was bestemd voor zelfstandig werken. Iedereen ging aan de slag met een zelfgekozen onderwerp. Het tweede deel van de les werd besteed aan samen muziek maken. Zo kon iedereen de vergaarde kennis delen. Het goede voorbeeld van leerlingen met ervaring stimuleerde leerlingen zonder ervaring om serieus aan het werk te gaan. Als na verloop van tijd bleek dat ook de leerlingen die voorheen geen privéles hadden een vaardigheid onder de knie hadden, vroeg ik ook aan hen of ze wilden op treden bij een volgende voorstelling. Zo groeide geleidelijk de groep van leerlingen die meedeed aan voorstellingen. Elke voorstelling demonstreerde deze groep hoe leuk het is om muziek te maken en hoe snel je progressie kan maken. Dit stimuleerde weer andere leerlingen om ook op te treden.

Het idee om meerdere onderwerpen aan te bieden lijkt lastig. Toch raad ik docenten aan deze aanpak na te volgen. De winst is dat je gemotiveerde leerlingen je elke keer opnieuw verbazen met hun nieuw verworven expertise. Een leerling zij eens tegen mij: “Eerst had ik het idee dat u mij alles leerde maar eigenlijk heb ik mijzelf alles geleerd!” Op de foto bij dit blog ziet u Tiërce Person. Hij was een van de leerlingen die, toen hij bij mij in de klas zat, aan alle optredens meedeed. Nu is de Kizzo Band naar hem vernoemd. Lees meer over Tearce Kizzo op de site  www.kizzoband.nl

Johan was tot 2017 muziekdocent op het PNC, nu hij werkzaam voor Rapucation en coach bij Vriendelijk orde houden. Bekijk hier de publicatie van een onderzoek naar aan leiding van de lespraktijk van Johan ’t Hart.

https://www.hanze.nl/nld/onderzoek/kenniscentra/kenniscentrum-kunst-en-samenleving/lectoraten/lectoraten/kunsteducatie/idiocultureel-muziekonderwijs