Gastles op de HvA op 4 december 2019

Johan ’t Hart en Rense Houwing gaven een gastles op de HvA. Daarbij gaven zij een introductie én een demonstratie van Vriendelijk orde houden met behulp van het programma Mentimeter aan een groep tweedejaars studenten van de Docentenopleiding Horeca en Voeding (H&V) , vallend binnen de faculteit Onderwijs en Opvoeding (FOO).

Tijdens deze gastles, stelden Johan en Rense de studenten onder andere deze vraag:
Stel een docent is 100% vriendelijk maar niet duidelijk. Hoe reageert de groep daarop?

Een aantal reacties hadden wij verwacht zoals: De groep wordt onrustig, de leerlingen nemen alle ruimte, studenten dwalen af, gaan kletsen over iets anders. Ook kregen wij deze reactie: “De student probeert de situatie naar zijn hand te zetten.”

Deze laatste reactie heeft te maken met het volgende mechanisme:

De docent zet de situatie niet naar zijn hand. Gebruik makend van dit machtsvacuüm zet een student de situatie wel naar zijn hand. De mechanismes die optreden bij een machtsvacuüm zijn onder andere beschreven door Nietsche. Hij geeft aan dat de wil tot macht het meest wezenlijke kenmerk is van de mens . Een samenleving kan niet zonder een machtsverdeling. Waar niemand de macht heeft, zal er altijd iemand zijn om haar te grijpen.

Eerder verschenen er op deze site bij het blog “de lerende docent” twee berichten over dit onderwerp:

Blog “Kader gezocht”
https://www.vriendelijkordehouden.nl/de-lerende-docent/kader-gezocht/

In dit blog voorkomt de docent een machtsvacuüm en zet de situatie naar zijn hand door het opstellen van een kader zoals bijvoorbeeld: Vriendelijk + Duidelijk. Als het kader is opgesteld, is gedeeld met de groep, en als het hangt aan de muur, kan de docent daarna leerlingen hierop aanspreken. In dit blog lees je waar je op moet letten bij het opstellen van een Kader.

Blog “Gewenst gedrag”
https://www.vriendelijkordehouden.nl/de-lerende-docent/gewenst-gedrag/

In dit blog voorkomt de docent een machtsvacuüm door zelf gewenst gedrag te laten zien. Meestal nemen leerlingen dit gedrag van de docent over (zij spiegelen zijn gedrag). Dit is ook wat de docent hoopt te bereiken met het tonen van gewenst gedrag. Leerlingen die dit gedrag niet overnemen spreekt hij hierop aan. Daarbij verwijst hij naar het kader dat inmiddels aan de wand hangt. Zo is de docent congruent en consequent.