Johan ’t Hart

Aan het begin van een cursus Vriendelijk orde houden beschrijft elke deelnemer een situatie die te maken heeft met orde houden. Vaak geven cursisten aan welk advies ze op hun school kregen om hun problemen aan te pakken. Dit advies luidt doorgaans: “Wees streng”. De gedachte achter dit advies is dat je met streng zijn orde kunt afdwingen.

Vriendelijk orde houden geeft een ander advies: “Wees zowel vriendelijk als duidelijk”. Wat is het juiste advies? Om dat te kunnen bepalen volgt nu een korte bespreking van de effecten van beide adviezen. Maar eerst iets over Energieregulatie. Al geruime tijd is er een onderwerp genaamd Energieregulatie toegevoegd aan het online lesmateriaal van Vriendelijk orde houden. Bij dat onderwerp staat een model van een huis waar je bij gevaar ofwel vlucht naar de Kelder (Freeze en Faint) ofwel naar de Zolder (Fight or flight).

Streng zijn:
Een docent lost verstoringen op een strenge manier op, door dreigend, heftig en/of boos te reageren en geeft daarmee leerlingen twee opties: vluchten of vechten.
1. Leerlingen die vluchten, tonen dit door zich braaf te gedragen.
2. Leerlingen die vechten, blijven de les verstoren.
Leerlingen die blijven vechten, pakt de docent aan door nog strenger te zijn. In beide gevallen leidt dit niet tot intrinsieke motivatie om een vak te leren.

Vriendelijk + duidelijk:
Een docent lost verstoringen op door zowel vriendelijk als duidelijk te zijn. De leerlingen merken dat de docent verstoringen op een vriendelijke manier oplost. De leerling heeft nu twee opties:
1. Ze reageren goed op een tip van de docent.
2. Ze blijven de les verstoren.
In het laatste geval geeft de docent op een vriendelijke manier de leerling een tijdrovende opdracht. (“Ik moet je helaas deze opdracht geven”). Die opdracht vermijden de leerlingen omdat ze weten dat als ze de opdracht niet de volgende dag voor de les inleveren, hun ouders en de afdelingsleider erbij betrokken raken. Daarom maken de meeste leerlingen de opdracht. Door deze aanpak ontstaat er een goede sfeer en verbeteren de resultaten.