Over ons

Vriendelijk orde houden is gegroeid vanuit gedachten die veel verder reiken dan het klaslokaal. Het is verbonden met filosofieën die ankeren in geweldloosheid, gemeenschap en persoonlijkheidsontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan Gandhi, Ubuntu en de onderwijs­pedagogen Luc Stevens en Astrid Boon (orthopedagoog) en Gert Biesta (Onderwijspedagoog). Niettemin beperkt het zich tot dat specifieke vraagstuk van het verwezenlijken van een goede orde in een groep kinderen of jongvolwassenen. Dat heeft alles te maken met de persoonlijke behoefte van de mensen die Vriendelijk orde houden hebben ontwikkeld. Zij worstelden als docenten aan middelbare en (later ook) basisscholen met concrete ordeproblemen, die hun mooie ideeën voor verrijkende lesvormen soms behoorlijk dwarsboomden.

Vriendelijk orde houden is gestart als een initiatief van docenten van het Pieter Nieuwland College in Amsterdam. Zij zochten de randvoorwaarden die maken dat leerlingen zich veilig voelen en hun talent kunnen ontwikkelen. Die randvoorwaarden zorgen ervoor dat leerlingen de les als zinvol ervaren en orde als vanzelf ontstaat. Voor de docent is het dan niet meer nodig om boos te worden.

Deze docenten gingen zelf op zoek naar oplossingen die pasten bij hun visie op samen­leven en samenwerken, geweld, macht en gezag, leren en groei. Oplossingen die bruikbaar waren in de context van hun eigen klaslokaal en in de groepsdynamiek van hun eigen publiek. Dat was niet altijd een gemakkelijk proces, want hun eigen gevoelens en reactiepatronen bleven niet buiten schot. Al experimenterend vonden en ontwikkelden zij zo effectieve gereedschappen. Die sloten ook op elkaar aan en versterkten elkaar. Gaandeweg werd het resultaat zo goed dat het ging opvallen en ontstond er spontaan een vraag om “hun methode” over te dragen.

Dat heeft vervolgens nog wel jaren tijd en inspanning gekost, om de eigen praktijk te beschouwen, te ontrafelen en te omschrijven, zodanig dat de essenties in beeld kwamen en los konden worden gezien van de toevallige persoonlijke stijl en omstandigheden. Veel andere mensen hebben daarbij geholpen. Dat het is gelukt, en nog steeds beter lukt, blijkt uit de hoge en toenemende waardering van de vele cursisten van de afgelopen jaren. Het blijkt ook uit het feit dat de benadering wordt overgenomen door groepsleerkrachten en vakleerkrachten in het PO, door docenten uit het hele land in het VO, MBO en HBO en door begeleiders in de buitenschoolse opvang, en dat Vriendelijk orde houden nu ook een podium heeft gekregen in de lerarenopleiding.

Dit succes betekent niet dat de ontwikkeling stopt. Want ga maar na. Steeds meer mensen passen het toe. Zij vormen het daarbij steeds naar hun eigen karakter, lesstijl en behoeften. En zij gebruiken het in steeds nieuwe omstandigheden en contexten. Dat genereert natuurlijk allemaal verrijking en uitbreiding op de bestaande inzichten en werkwijzen, en die vindt dan van lieverlee weer een plek in de basis‘methodiek’. Iets dergelijks geldt ook voor het onderliggende gedachtegoed. Hoewel dat niet zo gauw wezenlijk zal veranderen, komen er ook op dat vlak nog steeds nieuwe inzichten van buiten en vanuit de praktijk, die leiden tot een beter begrip van waar het eigenlijk om draait en tot een betere formulering daarvan. Het is dus een heel mooie groeibriljant.

Vanaf 2015 is de website Vriendelijk orde houden beschikbaar en biedt een  cursus en onlinemateriaal aan. Dit systeem is vandaag de dag zo helder en succesvol dat na een implementatie aan het begin van het jaar, het systeem zichzelf uiteindelijk vrijwel overbodig maakt. Alle aandacht gaat dan naar de les, de hierdoor ontstane extra lestijd verhoogt de resultaten. De kracht van Vriendelijk orde houden is de combinatie van ideeën en ervaringen van verschillende onderwijsexperts én van cursisten.

Johan ’t Hart
Oprichter | Coach

Gedurende 37 jaar gaf ik als docent het vak muziek op een middelbare school. Daarbij was ik totaal vrij om een eigen aanpak te ontwikkelen. Vanaf 2000 gaf ik mijn lessen samen met een oud-leerling en rapper genaamd Tony Scott. Met hem richtte ik in 2007 de Stichting Rapucation op. Ik zocht zowel naar manieren om leerlingen autonoom te maken én naar een manier om van mijn klassen een hechte groep te maken. Voorstellingen speelden daarbij een belangrijke rol.
In 2017 ben ik gestopt ben met mijn werk als muziekdocent op een middelbare school. Nu zet ik mij in voor de Stichting Rapucation. Een van de initiatieven van deze stichting is Vriendelijk orde houden. Daarvoor geef ik cursussen en coach ik docenten. Met deze cursus geef ik docenten, schoolleiding en ouders handvatten waarmee ze op een vriendelijke én duidelijke manier met hun leerlingen kunnen werken.

Meer info bij mijn blog

Info over een onderzoek dat is gedaan naar mijn muziekpraktijk op het PNC.

Wietske Tijssen

Ontwikkeling | Leerkracht PO

“Na mijn opleiding Sport, Management & Ondernemen heb ik als medewerker van Rapucation meegewerkt aan de inhoud en vorm van Vriendelijk orde houden. In dit proces heb ik veel docenten, leerlingen en onderwijs experts gesproken, gezien en geïnterviewd.  Dit heeft mij zo geïnspireerd dat ik in 2018 als zij-instromer ben gestart. Momenteel geef ik les in de bovenbouw van een openbare basisschool. De ervaringen die ik in de klas opdoe, leveren input voor het programma van Vriendelijk orde houden en de nieuwe ontwikkelingen van Vriendelijk orde houden zorgen ervoor dat ik vernieuwende lessen kan geven in een veilige omgeving. Ik hoop dit nog lang met elkaar te kunnen combineren zodat ik mijzelf, mijn leerlingen en Vriendelijk orde houden kan blijven ontwikkelen.”

Enero Moestalam
Lichaamstaal expert | Dans docent

“Mijn naam is Enero Moestalam en ik ben dansdocent, choreograaf en uitvoerend danser. Ik heb de opleiding ‘Docent Dans’ gestudeerd aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten / Academie voor Theater en Dans. Binnen mijn visie voor docentschap staat respect centraal. In mijn lessen vind ik het belangrijk dat iedereen respectvol met elkaar omgaat. De docent is hier verantwoordelijk voor en zorgt voor een veilige omgeving waarin de student zich veilig voelt en hierdoor beter kan presteren. Binnen het programma ‘Vriendelijk orde houden’  wil ik docenten (in opleiding) bewust maken over hun lichaamstaal en dat van hun leerlingen. Door elementen van theater en mijn eigen ervaringen te gebruiken, maak ik de deelnemers ervan bewust dat in elke les een performance zit. Een goede performer maakt verbinding met zijn publiek. Hetzelfde geldt ook voor een docent en zijn leerlingen.”

Rense Houwing
redacteur | vormgever

Met een diverse achtergrond onder meer als schrijver, informaticus, voorlichter en docent Engels in opleiding, trof ik in 2017 op internet filmpjes aan waarin docenten en leerlingen vertelden over hun ervaring met een onorthodoxe manier van orde houden. Dit sprak mij zeer aan en al snel wist ik: dit moet ik doen! Ik volgde de cursus en liep ondanks de vele briljantjes ook vaak vast in de teksten en structuur van het cursusmateriaal. Daar viel in mijn ogen het nodige te verbeteren. Ik was dan ook heel blij toen Johan mij in 2018 precies dát vroeg: het materiaal redigeren. Samen schurend, scheidend, schrappend en schavend klaarde alles op in mijn hoofd én op papier. Een tweede ronde in 2019 verdiepte dat nog eens. Daarnaast werk ik ook samen met Johan bij workshops aan groepen zoals op de HAN, op de HvA en in het Vormingsonderwijs.

Astrid Boon
Advies

Astrid Boon is als orthopedagoog en als extern vertrouwenspersoon verbonden geweest aan verschillende scholen voor voortgezet onderwijs in Amsterdam en omstreken.

Astrid schreef het boek Straf / Regels. De inzichten uit dit boek zijn komen terug in het hoofdstuk Tijdrovende opdracht van deze site. Ook schreef zij samen met Leo Prick het boek Te gezellig in de klas. In dit boek houden Astrid Boon en Leo Prick een pleidooi voor een betere samenwerking tussen ouders, leraren en school. Aanleiding tot het schrijven van dit boek was de toenemende klacht van scholieren dat het in veel lessen zo gezellig wordt en dat het er zo ordeloos aan toegaat dat er niet gewerkt kan worden. Leerlingen dringen er daarom bij hun leraren op aan dat zij duidelijke regels stellen en die vervolgens ook strak en strikt handhaven. Ouders krijgen van scholen het verwijt dat zij de oorzaak zijn van de ordeproblemen omdat zij hun kinderen inet goed opvoeden. Van hun kant klagen ouders erover dat zij onkundig worden gehouden van de problemen die op de school van hun zoon of dochter spelen, zoals docenten die niet goed functioneren of lessen die soms maandenlang niet worden gegeven.

Vriendelijk orde houden streeft net als Astrid Boon naar een betere samenwerking tussen  docenten, schoolleiding en ouders en biedt hen daarvoor kansen. Astrid voorziet Vriendelijk orde houden hierbij van advies.

Michel Couzijn
Coach – redacteur

Michel is lerarenopleider en docent taaldidactiek aan de Universiteit van Amsterdam. In 2003 vroegen Johan ’t Hart en Peter van der Bosch hem advies bij het opzetten van Rapucation. Daarna nam hij actief deel aan allerlei pilots van Rapucation zoals een presentatie bij het Europees platform, contact met Jelle Jolles van LEARN aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en een aan een onderzoeksproject voor leerlingen op het Cygnusgymnasium in Amsterdam. Vanaf de start doet Michel redactiewerk voor Vriendelijk orde houden. In de het eerst jaar dat de cursus werd gegeven nam hij deel als docent Nederlands en behaalde een diploma. Alle zojuist genoemde werkzaamheden heeft hij als vrijwilliger voor Rapucation verricht. Vanaf januari 2020 is hij als Coach verbonden aan Vriendelijk orde houden.