Over ons

Vriendelijk orde houden is gegroeid vanuit gedachten die verder reiken dan het klaslokaal. Het is verbonden met filosofieën die ankeren in geweldloosheid, gemeenschap en persoonlijkheidsontwikkeling.

Denk bijvoorbeeld aan Gandhi, Ubuntu en de onderwijs­pedagogen Luc Stevens en Astrid Boon (orthopedagoog) en Gert Biesta (Onderwijspedagoog). Deze inzichten zet VOH in voor een  goede orde in een groep kinderen of jongvolwassenen. VOH zoekt daarbij naar mogelijkheden om de persoonlijke behoefte van leerlingen aan bod te laten komen.

Ook de makers van VOH hadden te maken met ordeproblemen, hun streven is deze tot een minimum te beperken. Als dat lukt staat het lesgeven centraal en speelt orde houden nauwelijks meer een rol.

Vriendelijk orde houden is gestart als een initiatief van docenten van het Pieter Nieuwland College in Amsterdam. Zij zochten de randvoorwaarden die maken dat leerlingen goed met elkaar omgaan en hun talent ontwikkelen. Die randvoorwaarden zorgen ervoor dat leerlingen de les als zinvol ervaren en orde als vanzelf ontstaat. Voor de docent is het dan niet meer nodig om boos te worden.

Deze docenten gingen zelf op zoek naar oplossingen die pasten bij hun visie op samen­leven en samenwerken, geweld, macht en gezag, leren en groei, naar bruikbare oplossingen in de context van hun eigen klaslokaal en in de groepsdynamiek van hun eigen klassen. Dat was niet altijd een gemakkelijk proces, want hun eigen gevoelens en reactiepatronen bleven niet buiten schot. Al experimenterend vonden en ontwikkelden zij effectieve gereedschappen die op elkaar aansluiten en die elkaar versterken. Gaandeweg werd het resultaat zo goed dat het ging opvallen en ontstond er spontaan een vraag om “hun methode” over te dragen.

Deze methode is nu vrij toegankelijk voor iedereen op deze website. Het maken van deze website heeft jaren tijd en inspanning gekost, waarbij de makers hun eigen praktijk beschouwden, ontrafelden en herschreven, zodanig dat de essenties in beeld kwamen die los kwamen van een toevallige persoonlijke stijl of omstandigheid. Velen hebben hieraan bijgedragen. Dat het is gelukt, en nog steeds beter lukt, blijkt uit de hoge en toenemende waardering van de vele cursisten van de afgelopen jaren. Het blijkt ook uit het feit dat de benadering wordt overgenomen door groepsleerkrachten en vakleerkrachten in het PO, door docenten uit het hele land in het VO, MBO en HBO en door begeleiders in de buitenschoolse opvang, en dat Vriendelijk orde houden nu ook een podium heeft gekregen in de lerarenopleiding.

Dit succes betekent niet dat de ontwikkeling stopt. Want ga maar na. Steeds meer mensen passen het toe. Zij geven daarbij vorm aan VOH steeds naar hun eigen karakter, lesstijl en behoeften. En zij gebruiken het in steeds nieuwe omstandigheden en contexten. Dat genereert natuurlijk allemaal verrijking en uitbreiding op de bestaande inzichten en werkwijzen, en die vindt dan van lieverlee weer een plek in de methodiek van VOH. Iets dergelijks geldt ook voor het onderliggende gedachtegoed. Hoewel dat niet zo gauw wezenlijk zal veranderen, ontdekt VOH ook op dat vlak steeds nieuwe inzichten van buiten en vanuit de praktijk, die leiden tot een beter begrip van waar het eigenlijk om draait en tot een betere formulering daarvan. Het is dus een heel mooie groeibriljant.

Vanaf 2015 is de website en cursus Vriendelijk orde houden beschikbaar met onlinemateriaal. Dit systeem is vandaag de dag helder en succesvol en is direct aan het begin van het jaar te implementeren maar ook halverweg het jaar kun je er mee starten. Meer aandacht voor de les, minder verstoringen en betere resultaten. Dat is de kracht van Vriendelijk orde houden die is ontstaan uit ideeën en ervaringen van verschillende onderwijsexperts én van cursisten.

Johan ’t Hart
Oprichter – auteur – coach

Gedurende 37 jaar gaf ik als docent het vak muziek op een middelbare school. Daarbij was ik totaal vrij om een eigen aanpak te ontwikkelen. Vanaf 2000 gaf ik mijn lessen samen met mijn oud-leerling en rapper Tony Scott. Met hem richtte ik in 2007 de Stichting Rapucation op. Ik zocht naar een manier om leerlingen autonoom te maken én naar een manier om klassen tot een hechte groep te maken. Voorstellingen speelden daarbij een belangrijke rol. Vanaf 2014 heb ik Leerlinggestuurd onderwijs gegeven. Elk blok bedacht elke leerling voor zichzelf een project. In 2017 ben ik gestopt met mijn werk als muziekdocent op een middelbare school. Nu zet ik mij in voor de Stichting Rapucation. Een van de initiatieven van deze stichting is de cursus Vriendelijk orde houden. Nu coach ik docenten, leerkrachten en studenten. Samenwerking staat daarbij voorop, niet alleen met de leerlingen maar ook met schoolleiding en ouders. De cursus biedt handvatten voor een  vriendelijke én duidelijke manier van werken met leerlingen. 

Lees mijn blog:
Uitvinding van de menselijkheid
Lees meer over mijn lespraktijk als muziekdocent:
Praktijkvoorbeeld leerlinggestuurde muziekles
Lees het Onderzoeksverslag over mijn muziekpraktijk op het PNC van Evert Bisschop-Boele uitgevoerd door Kees van der Meer.
Bekijk de Video die ik maakte over mijn ouders bij een First ID project van Rapucation

Ik beschouw mijzelf als een vrijwilliger voor de Stichting Rapucation. Voor het werk aan de sites en voor het schrijven van het boek van VOH  vraag ik geen vergoeding.

Wietske Tijssen
Leerkacht PO –  auteur – coach PO

“Na mijn opleiding Sport, Management & Ondernemen heb ik als medewerker van Rapucation meegewerkt aan de inhoud en vorm van Vriendelijk orde houden. In dit proces heb ik veel docenten, leerlingen en onderwijs experts gesproken, gezien en geïnterviewd.  Dit heeft mij zo geïnspireerd dat ik in 2018 als zij-instromer ben gestart. Momenteel ben ik afgestudeerd en gediplomeerd PO leerkracht en geef ik les in de bovenbouw van een openbare basisschool. De ervaringen die ik in de klas opdoe, leveren input voor het programma van Vriendelijk orde houden en de nieuwe ontwikkelingen van Vriendelijk orde houden zorgen ervoor dat ik vernieuwende lessen kan geven in een veilige omgeving. Ik hoop dit nog lang met elkaar te kunnen combineren zodat ik mijzelf, mijn leerlingen en Vriendelijk orde houden kan blijven ontwikkelen.”

Ik werk één dag in de week voor de Stichting Rapucation.

Enero Moestalam
Lichaamstaal expert – Dans docent

“Mijn naam is Enero Moestalam en ik ben dansdocent, choreograaf en uitvoerend danser. Ik heb de opleiding ‘Docent Dans’ gestudeerd aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten / Academie voor Theater en Dans. Binnen mijn visie voor docentschap staat respect centraal. In mijn lessen vind ik het belangrijk dat iedereen respectvol met elkaar omgaat. De docent is hier verantwoordelijk voor en zorgt voor een veilige omgeving waarin de student zich veilig voelt en hierdoor beter kan presteren. Binnen het programma ‘Vriendelijk orde houden’  wil ik docenten (in opleiding) bewust maken over hun lichaamstaal en dat van hun leerlingen. Door elementen van theater en mijn eigen ervaringen te gebruiken, maak ik de deelnemers ervan bewust dat in elke les een performance zit. Een goede performer maakt verbinding met zijn publiek. Hetzelfde geldt ook voor een docent en zijn leerlingen.”

Ik zet mij op vrijwillige basis in voor Rapucation. Ik ontvang voor mijn bijdrage geen vergoeding.

Rense Houwing
Auteur – redacteur – vormgever

Met een diverse achtergrond onder meer als schrijver, informaticus, voorlichter en docent Engels in opleiding, trof ik in 2017 op internet filmpjes aan waarin docenten en leerlingen vertelden over hun ervaring met een onorthodoxe manier van orde houden. Dit sprak mij zeer aan en al snel wist ik: dit moet ik doen! Ik volgde de cursus en liep ondanks de vele briljantjes ook vaak vast in de teksten en structuur van het cursusmateriaal. Daar viel in mijn ogen het nodige te verbeteren. Ik was dan ook heel blij toen Johan mij in 2018 precies dát vroeg: het materiaal redigeren. Samen schurend, scheidend, schrappend en schavend klaarde alles op in mijn hoofd én op papier. Een tweede ronde in 2019 verdiepte dat nog eens. Daarnaast werk ik ook samen met Johan bij workshops aan groepen zoals op de HAN, op de HvA en in het Vormingsonderwijs.

Ik werk als zzp’er voor Rapucation

Astrid Boon
Advies

Astrid Boon is als orthopedagoog en als extern vertrouwenspersoon verbonden geweest aan verschillende scholen voor voortgezet onderwijs in Amsterdam en omstreken.

Astrid schreef het boek Straf / Regels. De inzichten uit dit boek komen terug in het hoofdstuk Tijdrovende opdracht van deze site. Ook schreef zij samen met Leo Prick het boek Te gezellig in de klas. In dit boek houden Astrid Boon en Leo Prick een pleidooi voor een betere samenwerking tussen ouders, leraren en school. Aanleiding tot het schrijven van dit boek was de toenemende klacht van scholieren dat het in veel lessen zo gezellig wordt en dat het er zo ordeloos aan toegaat dat er niet gewerkt kan worden. Leerlingen dringen er daarom bij hun leraren op aan dat zij duidelijke regels stellen en die vervolgens ook strak en strikt handhaven. Ouders krijgen van scholen het verwijt dat zij de oorzaak zijn van de ordeproblemen omdat zij hun kinderen niet goed opvoeden. Van hun kant klagen ouders erover dat zij onkundig worden gehouden van de problemen die op de school van hun zoon of dochter spelen, zoals docenten die niet goed functioneren of lessen die soms maandenlang niet worden gegeven.

Vriendelijk orde houden streeft net als Astrid Boon naar een betere samenwerking tussen  docenten, schoolleiding en ouders en biedt hen daarvoor kansen. Astrid voorziet Vriendelijk orde houden hierbij van advies.

Lees meer over de bijdrag van Astrid aan VOH

Ik zet mij vrijwillig in voor de Stichting Rapucation en ontvangt geen vergoeding.

Michel Couzijn
Auteur – Coach – redacteur

Michel is lerarenopleider en docent taaldidactiek aan de Universiteit van Amsterdam. In 2003 vroegen Johan ’t Hart en Peter van der Bosch hem advies bij het opzetten van Rapucation. Daarna nam hij actief deel aan allerlei pilots van Rapucation zoals een presentatie bij het Europees platform, contact met Jelle Jolles van LEARN aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en een aan een onderzoeksproject voor leerlingen op het Cygnusgymnasium in Amsterdam. Vanaf de start doet Michel redactiewerk voor Vriendelijk orde houden. In de het eerst jaar dat de cursus werd gegeven nam hij deel als docent Nederlands en behaalde een diploma Vriendelijk orde houden!

Ik zet mij vrijwillig in voor de Stichting en ontvangt voor de eerder genoemde activiteiten geen vergoeding.

Vanaf januari 2020 ben ik als Coach verbonden aan Vriendelijk orde houden.

Wiepkje ’t Hart
Auteurredacteur

Mijn naam is Wiepkje ’t Hart. Ik ben de zus van Johan ’t Hart.

Allebei dragen we het onderwijs een warm hart toe. Ik heb 31 jaar lesgegeven in Amstelveen en Amsterdam.

In mijn tweede jaar als docent Nederlands werd mij door de vakdidactici van de VU gevraagd eerstegraads docenten van de VU op te leiden. Dat heb ik mijn hele loopbaan met plezier gedaan. De laatste jaren was ik verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ik bezocht scholen in de noordelijke provincies die een driejarige opleiding wilden vormgeven voor hun nieuwe bevoegde docenten. Het doel daarvan was de docenten zo snel mogelijk in hun kracht te laten komen. De universiteit deed onderzoek wat er werkte en wat niet. In die jaren nam Johan de aanloop tot vriendelijk orde houden. We hebben daar veel gesprekken over gevoerd.

Ook heb ik veel stukken die hij schreef, bekeken en nagekeken. De laatste versie van de website heb ik in zijn geheel doorgenomen. Ik zet mij pro deo in voor Vriendelijk orde houden.