Toelichting

De leesrichting van de poster is van onder naar boven. Vanaf de basis maak je orde en bouw je jouw onderwijs op. Om het onderwijsproces te begeleiden is het nodig zorgvuldig de lichaamstaal en het taalgebruik van leerlingen te observeren.  Een leerling die zich op een goede manier inzet voor de les, geef je een compliment.

Als je ziet dat een leerling de les verstoort, stuur je het gedrag eerst aan waarna deze leerling zich vervolgens (net als de overige leerlingen) inzet voor de les. De dikkere lijn begint bij ‘Aansturen in twee stappen’ en loopt naar beneden nnaar ‘Orde maken’. De lijn is dikker omdat het hier om meer leerlingen gaat dan bij ‘Bijsturen in twee stappen’

Soms stuur je een leerling bij. Na het bijsturen zet ook deze leerling zich in voor de les. De dunnere lijn begint bij  ‘Bijsturen in twee stappen’ en loopt naar ‘Orde maken’. De lijn is dunner omdat het hier slechts om een enkele leerling gaat.

Ook bij de Handelingsladder die je ziet linksboven bij dit overzicht (vier stappen waarmee je aanstuurt en bijstuurt) is de oriëntatie van onder naar boven: Onderaan de kleurige ladder staat ‘Begin van de les’ en bovenaan ‘Einde van de les’, de pijl rechts van de ladder geeft de oriëntatie aan. Net als Teitler gebruikt VOH het beeld van een ladder. Bij het bestijgen van een ladder begin je onderaan (begin van de les). Meestal gebruik je alleen de eerste sport van ladder, soms gebruik je meerdere sporten van de ladder. Een inschatting van de frequentie waarmee je stappen zet, zie je rechts in beeld in de vijf kolommen.

De ladder van VOH noemen wij Handelingsladder i.p.v. ‘escalatieladder’ om aan te geven dat je de handelingen vriendelijk en duidelijk uitvoert zonder het gevoel van escalatie. Afhankelijk van hoe goed de les verloopt, gebruik je de ladder vaker of juist minder vaak en gebruik je één of meer sporten van de ladder.

Deze poster laat lesgeven zien als een circulair proces. Rechts bovenaan zie je vijf typen lessen. De linker drie van de vijf kolommen zijn lessen die goed verlopen. Rechts daarvan staan twee kolommen met lessen met meer verstoringen.

  • Bij de meeste lessen volstaat alleen aansturen (linker drie kolommen). Vanaf aansturen loopt een iets dikkere lijn naar beneden. Dat zijn de leerlingen die zich laten aansturen en daarna goed meedoen met de les.
  • In een klein deel van de lessen is het nodig om na aansturen ook nog bij te sturen (rechter twee kolommen). Het verschil tussen aansturen en bijsturen is dat aansturen een leerling geen tijd kost en bijsturen wel. Vanaf bijsturen loopt een iets dunnere lijn naar beneden. Dat zijn de leerlingen die zich laten bijsturen en daarna goed meedoen met de les.

Als je met Vriendelijk orde houden aan de slag gaat, merk je dat aansturen en bijsturen steeds minder tijd in beslag neemt waardoor meer tijd beschikbaar komt om te werken aan de drie domeinen van Biesta: Kwalificatie, Socialisatie en Persoonsvorming (onderdeel van de invalshoek lesinhoud, deelgebied Onderwijsdoelen)

Credits

Sam van Dijk – Student aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN)

Sam nam contact op VOH en gaf aan dat hij een eindproduct wilde maken voor zijn studie waarbij je in een oogopslag kon zien hoe VOH werkt. Zij inititatief heeft VOH ook zelf uitgevoerd en het product van VOH is dit overzicht. Aan dit overzicht hebben de volgende personen een bijdrage geleverd:
Jan Wolters, Enero Moestalam, Ellen van Kooten, Jose Caballero, Ruben van den Broek, Anne Jellema, Wietske Tijssen.