Stoppen met Boos worden

Hoe reageert een docent wanneer een leerling een aanwijzing niet opvolgt? Hoe houdt een docent orde zonder boos te worden?

Als een leerling mijn aanwijzingen niet opvolgt, verbeter ik gedrag en inzet op een vriendelijke en duidelijke manier.

Inleiding

Via het tabblad Zelfstudie is al het lesmateriaal van Vriendelijk Orde Houden (VOH) te bereiken. Lees deze drie inleidende pagina’s voordat je overgaat tot het bestuderen van de vijf invalshoeken van VOH:

  1. Hoe word ik een vriendelijke en duidelijke docent? – algemene inleiding op Vriendelijk Orde Houden.
  2. Stoppen met boos worden – nadelen van boosheid en de voordelen van een vriendelijke en duidelijk opstelling (deze pagina).
  3. Zelfstudie. – uitleg over de opbouw van het lesmateriaal.

Tijdens Cursussen of Teamtrainingen van Vriendelijk Orde Houden reageren docenten op de aanpak van VOH. Hun ervaringen en die van deskundigen verwerken wij op deze site. Zo blijft VOH zich ontwikkelen.

Met deze informatie kan iedereen die werkzaam is in het onderwijs – of dat van plan is – zonder direct contact met ons op te nemen profiteren van ons aanbod. De verschillende onderdelen van VOH kun je stap voor stap toevoegen aan je eigen manier van lesgeven. Wij delen alle informatie gratis en vrijblijvend. Als je ons citeert, graag met bronvermelding. Heb je vragen, neem dan gerust contact met ons op.

Te veel prikkels

Als lesgeven jou te veel prikkels oplevert, is het moeilijk om redelijk en rustig te blijven. Wanneer een leerling jouw aanwijzingen niet opvolgt, kun je geïrriteerd raken. Na verloop van tijd zien sommige leerlingen jou dan als een boze, onaardige docent of leerkracht. Juist daardoor nemen zij je aanwijzingen minder serieus en gaan ze door met het gedrag dat jij wilt stoppen.

Boos reageren werkt dan averechts. Er ontstaat een vicieuze cirkel waarin boosheid en ongewenst gedrag elkaar versterken.

Het doorbreken van een verbod is een daad van vrijheid.van Gunsteren (2003)

Hoe strenger jij bent, hoe groter de kans dat leerlingen juist jouw verboden willen doorbreken. Te streng zijn, is contraproductief.
Vriendelijk Orde Houden laat zien hoe je kunt stoppen met boos zijn. Als het je lukt om rustig te blijven, houd je meer energie over en kun je weer genieten van het lesgeven.

Boosheid achterwege te laten

Afbeelding: Stoppen met boos zijn

VOH laat zien hoe je vriendelijk en duidelijk lesgeeft. Het achterwege laten van boosheid ziet VOH als jouw persoonlijke beslissing en helpt je daarmee als volgt op weg:

  1. De eerste vier invalshoeken (Vriendelijk, Duidelijk, Lesinhoud en Observeren) gaan over het aanbrengen van een structuur waarbij boosheid niet meer nodig is. In deze invalshoeken komt ook aan de orde hoe jij een voorbeeld kunt zijn voor je leerlingen. Met dit alles zorg je ervoor dat jouw aanpak geen verstoringen oproept bij leerlingen.
  2. In de laatste invalshoek  ‘Aansturen en Bijsturen‘ lees je hoe vriendelijk en duidelijk gedrag en inzet van leerlingen aanstuurt en bijstuurt. Gebruik de korte handleiding bij ‘Oefenperiode‘ om boosheid in drie lessen achter je te laten.

Veranderen

Stoppen met ingeslepen patronen is lastig. Denk maar aan stoppen met roken: het vraagt oefening, doorzettingsvermogen en steun.
VOH helpt je de vicieuze cirkel van ongewenst gedrag en boosheid te doorbreken.

Verdwijnen van oude (gespannen) patronen

Stoppen zou denk ik, wat minder problematisch worden als we een rijker repertoire van stophandelingen zouden ontwikkelen en er vrolijker en speelser gebruik van zouden maken. Stoppen als positieve daad.” van Gunsteren (2003)

Vriendelijk Orde Houden in de Klas stelt je in staat om geleidelijk ‘toegeeflijk of streng’ te vervangen door ‘vriendelijk en duidelijk’. Veel beladen reacties die de verbinding in de weg staan, zijn dan niet meer nodig. Je spreekt leerlingen aan op gedrag en inzet in drie stappen: Non-verbaal>Verbaal>Maatregel. Hoe vriendelijker je blijft tijdens het doorlopen van deze drie stappen, hoe sneller spanning verdwijnt.

Wanneer leerlingen week na week merken dat jij vriendelijk en duidelijk blijft – dat jij echt uit de vicieuze cirkel bent gestapt – zullen ze jouw aanwijzingen serieus nemen. Ze gedragen zich respectvol en zetten zich in tijdens de les.

Meneer 't Hart wordt nooit boos // Vriendelijk Orde Houden in de Klas

Afbeelding: Leerling beschrijft houding docent

Leerlingen van het Pieter Nieuwland College in de periode 2014-2017

Je kunt niet verwachten dat leerlingen direct weten hoe zij zich moeten gedragen. Natuurlijk zoeken zij de grens op. En je kunt ook niet verwachten dat een beginnend docent meteen precies weet hoe een goede les eruitziet.

Maar als leerlingen merken dat jij eerlijk, rechtvaardig, consequent en vriendelijk handelt, loont het voor hen niet om steeds de grens op te zoeken. Dan blijft er uiteindelijk maar één ding over: zich richten op de les en het leren.