Schoolbreed implementeren

Vriendelijk orde houden (VOH) stelt docenten en leidinggevende in staat om efficiënt samen te werken bij het bijsturen van gedrag van leerlingen én biedt kansen om het onderwijs inhoudelijk interessant te maken. Het initiatief voor de implementatie van VOH kan komen van docenten, leidinggevende, leerlingen, studenten, lerarenopleidingen of van de ouders.

“Wie iets implementeert moet ervoor zorgen dat het omarmd wordt”. Ellen van Kooten – HvA

Nu beantwoorden

Hoe zorgen wij nu voor een goed leerklimaat op onze school ?

Thuis beantwoorden

Hoe zorgen wij in de toekomst voor een goed leerklimaat op onze school?

Inleiding

Met een gezamenlijke aanpak bereik je meer. Het initiatief voor Vriendelijk orde houden in de klas (VOH) kan komen van verschillende kanten: leerkrachten, docenten, leidinggevende en onderwijsondersteunend maar ook van ouders, studenten en lerarenopleidingen.

Wie van al deze betrokkenen neemt het initiatief?

Wat zijn de voordelen van VOH?

Iedereen ontwikkelt zich

Bij VOH zijn de onderwijsdoelen zo geformuleerd dat deze ook betrekking hebben op docenten en al het overige personeel van een school. De drie domeinen (onderwijsdoelen) die Gert Biesta definieert: Kwalificatie, Socialisatie en Persoonsvorming, gelden voor iedereen. Niet alleen leerlingen komen uit het onderwijs naar voren als uniek persoon, ook de docent raakt gaandeweg gekwalificeerd als pedagoog, leert omgaan met groepsprocessen en ontwikkelt een eigen stijl van lesgeven. Als je start met je baan als docent ga je verder met jezelf te ontwikkelen

Uit dit citaat van Biesta uit dit artikel blijkt dat ook volwassenen in ontwikkeling zijn:
“Door volwassenheid als een zijnskwaliteit te beschouwen en niet als de uitkomst van ontwikkelingsproces, kunnen we zowel afstand doen van de idee dat mensen met grote lijven altijd op een volwassen manier in de wereld zijn, als van de idee dat mensen met kleine lijven daar per definitie niet in staat toe zouden zijn. Het tegendeel is vaak het geval.”

Docenten krijgen de kans hun manier van onderwijs gaandeweg aan te passen door per periode aandacht te besteden aan een van de vijf invalshoeken van VOH: Vriendelijk, Duidelijk, Lesinhoud, Observeren en ‘Aansturen en bijsturen’. Als docenten en leerlingen zich blijven ontwikkelen, blijft het onderwijs de moeite waard.

Ontwikkeling voor iedereen is niet het enige voordeel van VOH. Verschillende vormen van samenwerking bieden ook voordelen. Bijsturen van gedrag van leerlingen verloopt beter als volwassenen op een lijn zitten en samenwerken. Samenwerking tussen docenten, leidinggevende en opleidingen biedt alle partijen kansen.

1 Samenwerking tussen leidinggevende en docent

Het middel waarmee docenten op de manier van VOH gedrag van leerlingen bijsturen heet Tijdrovende opdracht. Bij het uitdelen van de opdracht geeft de docent aan wanneer de leerling de opdracht inlevert.

Een leerling die de opdracht niet op het afgesproken tijdstip inlevert, levert deze volgens afspraak tussen docent en leidinggevende in bij de leidinggevende. Deze afspraak zorgt ervoor dat een leerling de opdracht altijd maakt.

De leidinggevende en docent trekken hierbij één lijn en benaderen leerlingen op een vriendelijke en duidelijke manier. De docent stelt de leerlingen van te voren van deze aanpak op de hoogte en stuurt vervolgens consequent bij op een afgesproken manier. Als de eerste drie stappen niet het gewenste resultaat opleveren, vraagt de docent de leidinggevende om assistentie. Door de assistentie van de leidinggevende is het voor leerlingen niet lonend om bijsturen te negeren.

Het voordeel voor de docent is dat er geen conflicten ontstaan met een leerling die de Tijdrovende opdracht niet inlevert. Het voordeel voor de leidinggevende is dat docenten minder leerlingen uit de les sturen. Zij krijgen nu meer tijd voor hun onderwijsinhoudelijke taken.

2 Samenwerking tussen docent en ouders

Ook de ouders kunnen de docent ondersteunen bij het bijsturen van gedrag van leerlingen.

Afhankelijk van het rooster beslis je of het mogelijk is een leerling te vragen de Tijdrovende opdracht in te leveren voorafgaande aan de volgende les. Als dan blijkt dat de leerling niet verschijnt op het afgesproken moment om de opdracht in te leveren, en er genoeg tijd zit tussen het moment van inleveren en de volgende les, bel je de ouders en vertelt je hun dat hun zoon/dochter de opdracht niet heeft ingeleverd. Je vraagt de ouders dan of ze hun kind willen aansporen deze opdracht de volgende les in te leveren. Ouders ervaren dit contact doorgaans als prettig.

3 Samenwerking VOH met HBO en Universiteit

Bij het tabblad HBO een overzicht van de contacten van Vriendelijk orde houden (VOH) met HBO en universitaire docenten opleidingen.

4 Collega’s betrekken bij VOH

Door de cursus Vriendelijk orde houden te volgen, ons cursusboek te lezen of door onze site te bezoeken, kom je in contact met VOH. Als je suggesties van VOH met succes toepast, kun je je collega’s op het spoor zetten van VOH of je kunt contact opnemen met VOH om dat proces te begeleiden. Als je twee collega’s vindt die geïnteresseerd zijn, is het al mogelijk een cursus op jouw school te laten plaatsvinden.

Docenten die na jou starten met VOH kunnen daarbij al rekenen op de medewerking van hun leidingevende. Jij baande de paden. Voor hen is de start eenvoudiger én bij overlappende groepen weten leerlingen al wat hun met VOH te wachten staat.

5 Diploma VOH

Als een cursist in mails aan de coach laat blijken dat er voortgang is geboekt, vraagt de coach de cursist een kort verslag daarvan te schrijven. Met toestemming van de cursist komt dat verslag als Testimonial op de site en verschijnt het na enige tijd ook in een nieuwsbrief.

Bij succes kan de cursist vragen aan de coach een les te bekijken om daarmee een diploma VOH te verkrijgen. Voorafgaande aan dat bezoek vraagt de coach nauwkeurig te beschrijven welke voortgang is geboekt. Bekijk welke collega’s een diploma ontvingen van Vriendelijk orde houden. 

6 Leidinggevende nodigt docenten uit te starten met VOH

Leidinggevenden merken dat docenten die werken met VOH minder leerlingen uit de les verwijderen. Dat betekent voor hen dat zij meer tijd overhouden voor onderwijskundige en inhoudelijke taken.

Mede dankzij een aantal docenten die succesvol werken met VOH, moedigt de leidinggevende collega’s aan om de cursus VOH te volgen met als doel meer rust in de les en meer aandacht voor de les te krijgen. De leidinggevende biedt collega’s de gelegenheid zich in te schrijven voor een cursus. Collega’s maken daar op vrijwillige basis gebruik van.

Naar keuze kan de focus bij de cursus liggen op orde maken of op het stimuleren van intrinsieke motivatie bij leerlingen.

6.1 Beleidsplan

De leidinggevende voert VOH in voor de hele school. Daarvoor organiseren zij binnen school een cursus. Voordat de cursus plaatsvindt, is er overleg tussen de leidinggevende, docenten en medewerkers van VOH over hoe de school nu functioneert met als doel de cursus aan te laten sluiten bij de structuur en cultuur van de school.

Aan het begin van het jaar is er een studiedag over VOH. De leidinggevende laat als eerste een aantal ervaringsdeskundige collega’s aan het woord en geeft daarna alle collega’s de kans met VOH aan de slag te gaan.

Na de cursus krijgen collega’s begeleiding van ervaren docenten uit het eigen team. Ook krijgen ze steun van de leidinggevende én krijgen ze coaching van medewerkers van VOH.

Als een docent, die halverwege het schooljaar begint met werken met VOH, aankondigt dat hij of zij Tips gaat geven, weten de leerlingen dat zij zich, net als bij andere docenten die werken met VOH, goed moeten gedragen. Op zo’n school wil je graag werken!